Từ 01/01/2027, nước giải khát có đường thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt 8%, và 10% từ 01/01/2028. Ngưỡng là trên 5 g đường trên 100 ml. Điều mà nhiều bộ phận thu mua chưa để ý: con số đường quyết định chuyện đó không do ai đi đo lại — nó được lấy từ bảng dinh dưỡng in trên vỏ hộp.
Và cách ghi bảng dinh dưỡng ấy vừa đổi văn bản điều chỉnh, kể từ ngày 10/7/2026.
Một — Văn bản gốc
- Thông tư 30/2026/TT-BYT ngày 09/7/2026 của Bộ Y tế — hướng dẫn nội dung, cách ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm.
- Hiệu lực: 10/7/2026.
- Thay thế: Thông tư 29/2023/TT-BYT.
- Phạm vi: thực phẩm bao gói sẵn được sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, lưu thông tại Việt Nam.
Năm chỉ tiêu bắt buộc ghi trên nhãn thuộc phạm vi: năng lượng, chất đạm, carbohydrate, chất béo, natri. Năng lượng tính bằng kcal; chất đạm, carbohydrate, chất béo, chất béo bão hoà và tổng đường tính bằng gam; natri tính bằng miligam. Giá trị ghi theo 100 g hoặc 100 ml sản phẩm, hoặc theo khẩu phần đã công bố trên nhãn.
Hai chỉ tiêu bổ sung theo nhóm sản phẩm:
- Tổng đường — với đồ uống có bổ sung đường và sữa chế biến có bổ sung đường.
- Chất béo bão hoà — với thực phẩm chiên, rán.
Hai — Vì sao dòng “tổng đường” là dòng đắt tiền nhất trên nhãn
Chuỗi dẫn chiếu chạy như thế này:
- Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 đưa nước giải khát theo TCVN 12828:2019 có hàm lượng đường trên 5 g/100 ml vào diện chịu thuế — 8% từ 01/01/2027, 10% từ 01/01/2028.
- Nghị định 360/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 (hiệu lực 01/01/2026) quy định hàm lượng đường ấy tính theo đường tổng số ghi trên nhãn sản phẩm, theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế về ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn.
- Quy định đó của Bộ Y tế, kể từ 10/7/2026, chính là Thông tư 30/2026/TT-BYT.
Nói cách khác: nhãn không mô tả nghĩa vụ thuế. Nhãn tạo ra nó. Với một chuỗi mua vài nghìn lít mỗi tháng, một dòng chữ trên vỏ hộp là chênh lệch giá vốn có thật từ đầu năm 2027.
Hai câu hỏi tách rời, đừng gộp làm một
Ngưỡng 5 g/100 ml chỉ đặt ra sau khi sản phẩm đã được xác định là “nước giải khát” theo TCVN 12828:2019. Đây là hai câu hỏi độc lập:
- Phân loại: sản phẩm có thuộc phạm vi “nước giải khát” theo TCVN 12828:2019 không?
- Ngưỡng: nếu có, đường tổng số ghi trên nhãn là bao nhiêu g/100 ml?
Một sản phẩm nằm ngoài phạm vi phân loại thì ngưỡng đường không đặt ra với nó. Ngược lại, một sản phẩm được phân loại là nước giải khát nhưng đường tổng số dưới ngưỡng cũng không chịu thuế. Bên mua chỉ nhìn một trong hai vế sẽ tính sai giá 2027 — và sai được theo cả hai hướng.
Ba — Hàng nhập khẩu: nghĩa vụ rơi về phía người nhập
Nghị định 360/2025/NĐ-CP có một câu mà bộ phận thu mua hàng nhập nên đọc kỹ: với sản phẩm nhập khẩu chưa được ghi nhãn theo quy định của Bộ Y tế về thành phần và giá trị dinh dưỡng, tổ chức, cá nhân nhập khẩu tự xác định, kê khai và tính nghĩa vụ thuế theo quy định.
Khi vỏ hộp không có con số, con số vẫn phải có — chỉ là trách nhiệm đưa ra nó chuyển sang phía người nhập. Đây là một khác biệt vận hành giữa nguồn hàng trong nước và nguồn hàng nhập mà bảng so sánh báo giá thường không thể hiện: cùng một mức giá, hai phương án không cùng một khối lượng hồ sơ và không cùng một mức rủi ro kê khai.
Bốn — Nhãn không có bảng dinh dưỡng chưa chắc là nhãn sai
Thông tư 30/2026/TT-BYT không áp dụng với một số nhóm, trong đó có: nguyên liệu thô; thực phẩm chỉ có một thành phần; nước khoáng thiên nhiên; muối; giấm; phụ gia, hương liệu, enzym thực phẩm; chè và cà phê không bổ sung thành phần khác; thực phẩm bảo vệ sức khoẻ; đồ uống có cồn; và thực phẩm của cơ sở sản xuất nhỏ lẻ. Danh mục đầy đủ nằm trong chính thông tư.
Thêm vào đó, nghĩa vụ ghi tổng đường được đặt cho đồ uống có bổ sung đường. Một sản phẩm không bổ sung đường có thể có nhãn hoàn toàn hợp lệ mà trên đó không có dòng tổng đường nào.
Hệ quả thực tế cho bên mua: đừng gạch tên một nhà cung cấp chỉ vì vỏ hộp của họ không có bảng dinh dưỡng. Việc cần làm là hỏi phiếu kết quả kiểm nghiệm còn hiệu lực, trong đó có chỉ tiêu đường tổng số tính trên 100 ml.
Năm — Bốn câu thêm vào biểu mẫu thẩm định nhà cung cấp
- Sản phẩm được công bố theo tiêu chuẩn nào? Nếu là nước giải khát theo TCVN 12828:2019 thì ghi rõ; nếu theo tiêu chuẩn khác thì ghi rõ tên và số hiệu tiêu chuẩn đó.
- Nhãn hiện hành đã ghi thành phần dinh dưỡng theo Thông tư 30/2026/TT-BYT chưa? Đề nghị gửi ảnh nhãn ở độ phân giải đọc được, không phải ảnh chụp nghiêng.
- Đường tổng số là bao nhiêu g/100 ml — lấy từ nhãn hay từ phiếu kiểm nghiệm nào, ngày cấp, phòng thử nghiệm nào?
- Nếu sản phẩm thuộc diện chịu thuế từ 01/01/2027, chính sách giá là gì? Hợp đồng khung ký năm 2026 đã có điều khoản điều chỉnh giá khi thuế suất thay đổi chưa, và bên nào gánh phần chênh?
Câu thứ tư là câu ít người hỏi nhất và tốn tiền nhất. Một hợp đồng khung mười hai tháng ký vào quý IV/2026 sẽ chạy xuyên qua mốc 01/01/2027.
Sáu — Giai đoạn hai loại nhãn cùng nằm trên một kệ
Thông tư có điều khoản chuyển tiếp: sản phẩm có nhãn đã ghi trước ngày 01/01/2026 được tiếp tục lưu thông đến hết hạn sử dụng ghi trên bao bì. Với hàng UHT hạn dùng dài, nghĩa là suốt 2026 và sang cả 2027, trong kho của một bếp ăn hoàn toàn có thể tồn tại song song hai thế hệ nhãn — cả hai đều hợp lệ.
Đây đúng là chỗ mà checklist thẩm định của bên mua hay sai theo cả hai hướng: loại nhầm hàng hợp lệ vì nhãn cũ, hoặc chấp nhận nhãn thiếu chỉ tiêu mà không hỏi thêm phiếu kiểm nghiệm.
TropicSun — nước trái cây hộp giấy Tetra Pak UHT, sản xuất tại nhà máy đạt chứng nhận BRCGS, bảo quản nhiệt độ thường. Ảnh nhãn ở độ phân giải đọc được và phiếu kết quả kiểm nghiệm theo từng SKU, chúng tôi gửi theo yêu cầu, không cần chờ vòng thẩm định.
Cần bộ hồ sơ nhà cung cấp hoặc bảng giá theo thùng: gọi 0938 613 408 hoặc nhắn Zalo zalo.me/0938613408.
Nguồn: Thông tư 30/2026/TT-BYT ngày 09/7/2026 của Bộ Y tế, hiệu lực 10/7/2026, thay thế Thông tư 29/2023/TT-BYT (toàn văn đăng tại vasep.com.vn; bản tin Báo Sức khoẻ & Đời sống — cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế, ngày 12/7/2026; LuatVietnam). Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15. Nghị định 360/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025, hiệu lực 01/01/2026. TCVN 12828:2019. Truy cập ngày 11/9/2026.
Bài viết trình bày cơ chế pháp lý chung, không kết luận về tình trạng thuế của bất kỳ sản phẩm cụ thể nào. Việc xác định nghĩa vụ thuế của một sản phẩm thuộc trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu và cơ quan quản lý thuế.