Trong biểu mẫu thẩm định nhà cung cấp của nhiều chuỗi hiện có một dòng: “Hồ sơ truy xuất nguồn gốc theo Thông tư 11/2026/TT-BCT”. Thông tư đó có thật. Nhưng tính tới hôm nay, nó chưa được thi hành một ngày nào — và khoảng tạm ngưng của nó kết thúc vào hết ngày 30/9/2026.
Với bộ phận thu mua, đây không phải chuyện chữ nghĩa. Nó quyết định việc anh chị đang chấm điểm nhà cung cấp theo một tờ giấy có tồn tại hay không, và quyết định điều gì sẽ rơi vào hợp đồng ký trong quý IV.
Một — Dòng thời gian của ba văn bản
- Thông tư 11/2026/TT-BCT ngày 27/02/2026 — quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Hiệu lực ghi trong thông tư: 16/4/2026.
- Quyết định 906/QĐ-BCT ngày 15/4/2026 — tạm ngưng hiệu lực Thông tư 11, tới ngày 01/7/2026. Tức là thông tư bị dừng trước ngày có hiệu lực đúng một ngày.
- Quyết định 1611/QĐ-BCT ngày 01/7/2026 (Thứ trưởng Trương Thanh Hoài ký) — thay Quyết định 906, tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Thông tư 11 đến hết ngày 30/9/2026. Quyết định có hiệu lực từ ngày ký.
Điểm quan trọng nằm ở phần giao việc của Quyết định 1611: Bộ Công Thương giao Cục Công nghiệp nghiên cứu, xây dựng thông tư thay thế Thông tư 11 theo trình tự, thủ tục rút gọn, báo cáo lãnh đạo Bộ xem xét, quyết định trong quý III năm 2026.
Quý III kết thúc ngày 30/9. Cùng ngày khoảng tạm ngưng hết hạn. Hai mốc trùng nhau không phải ngẫu nhiên.
Hai — Văn bản đang có hiệu lực thì chưa chạm mặt hàng nào
Song song với Thông tư 11, Bộ Công Thương có Thông tư 31/2026/TT-BCT ngày 11/6/2026, hiệu lực 01/7/2026, quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá thuộc phạm vi quản lý của Bộ — rộng hơn thực phẩm. Văn bản này đang thi hành bình thường.
Nhưng nghĩa vụ bắt buộc của Thông tư 31 gắn với nhóm sản phẩm, hàng hoá có rủi ro cao, và danh mục đó nằm ở một văn bản khác: Thông tư 33/2026/TT-BCT. Phần B của phụ lục — phần dành cho nhóm rủi ro cao — hiện đang trống. Chúng tôi đã đọc toàn văn phụ lục và viết riêng về việc này.
Gộp lại, bức tranh của tháng 9/2026 là: văn bản chuyên về thực phẩm đang tạm ngưng, văn bản đang có hiệu lực thì chưa gọi tên mặt hàng nào.
Ba — Vậy hôm nay nhà cung cấp có nghĩa vụ truy xuất không?
Câu trả lời trung thực, và nó đi ngược lại cách nhiều người đang bán hàng: trong phạm vi Bộ Công Thương, hiện chưa có nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc riêng nào đang thi hành đối với nhóm đồ uống.
Điều đó không có nghĩa là nhà cung cấp được phép không truy xuất được lô hàng. Hai chuyện khác nhau:
- Nghĩa vụ thu hồi và xử lý thực phẩm không bảo đảm an toàn đã nằm trong Luật An toàn thực phẩm và Nghị định 15/2018/NĐ-CP từ lâu. Muốn thu hồi đúng lô thì buộc phải có hồ sơ lần ngược được — không cần chờ thông tư truy xuất nào.
- Các tiêu chuẩn chứng nhận nhà máy — BRCGS, FSSC 22000, IFS, ISO 22000 — đều có điều khoản truy xuất riêng, với yêu cầu thử nghiệm truy xuất định kỳ và thời gian phản hồi. Nhà máy giữ được chứng chỉ nghĩa là đã làm việc này hằng năm, độc lập với pháp luật Việt Nam.
Nói cách khác: thứ sắp thay đổi vào ngày 01/10 là nghĩa vụ báo cáo với cơ quan quản lý, không phải năng lực truy xuất của một nhà máy nghiêm túc.
Bốn — Hai chi tiết trong Thông tư 11 đáng nhớ, dù nó đang ngưng
Vì thông tư thay thế được soạn theo thủ tục rút gọn, nhiều khả năng nó kế thừa phần lớn nội dung cũ. Hai điểm bên mua nên nắm:
- Nguyên tắc “một bước trước – một bước sau”. Mỗi cơ sở phải biết mình nhận nguyên liệu từ ai và giao hàng cho ai. Không ai bị buộc phải dựng lại toàn bộ chuỗi — nhưng mắt xích của mình thì phải kín. Khi anh chị hỏi nhà cung cấp về truy xuất, đây là mức độ hợp lý để yêu cầu, không phải sơ đồ cả chuỗi từ nông trại.
- “Dấu tích xanh” tự nguyện. Thông tư 11 dự kiến cho thương nhân tự nguyện áp dụng truy xuất được dùng dấu hiệu này trên sản phẩm, bao bì, tài liệu giới thiệu và sàn thương mại điện tử. Nếu cơ chế đó được giữ lại trong văn bản mới, nó sẽ xuất hiện trên bao bì của một số nhà cung cấp trong năm 2027 — và bộ phận thu mua cần biết đó là dấu hiệu tự nguyện, không phải chứng nhận bắt buộc, để không chấm điểm sai.
Năm — Ba kịch bản sau ngày 30/9 và việc cần làm trước với hợp đồng
- Thông tư thay thế được ban hành đúng hạn. Nghĩa vụ mới bắt đầu chạy theo hiệu lực của văn bản mới, nội dung có thể khác Thông tư 11.
- Khoảng tạm ngưng được gia hạn tiếp bằng một quyết định mới. Đây là kịch bản đã xảy ra hai lần.
- Không có văn bản nào kịp ban hành và cũng không gia hạn. Khi đó Thông tư 11 hết thời gian tạm ngưng và bắt đầu được áp dụng theo đúng nội dung đã ban hành từ tháng 2.
Bên mua không kiểm soát được kịch bản nào xảy ra. Nhưng kiểm soát được điều khoản trong hợp đồng. Một hợp đồng khung ký trong quý IV/2026 nên ghi rõ: khi quy định về truy xuất nguồn gốc thay đổi, nhà cung cấp có bao nhiêu ngày để bổ sung hồ sơ, và bên nào chịu chi phí làm lại. Câu này viết vào lúc chưa có gì thì rẻ; viết vào lúc đã có thanh tra thì không còn là thương lượng.
Sáu — Bốn câu hỏi dùng được với mọi kịch bản
- Mã lô của một hộp bất kỳ tra ngược về được tới đâu? Đề nghị nhà cung cấp lấy một hộp trên kệ và cho biết ngày sản xuất, ca sản xuất, lô nguyên liệu quả và lô bao bì. Đây là phép thử rẻ nhất và nói lên nhiều nhất.
- Thử nghiệm truy xuất gần nhất thực hiện ngày nào, mất bao lâu? Nhà máy có chứng nhận BRCGS hoặc FSSC đều phải làm định kỳ và lưu hồ sơ kết quả.
- Trong bao lâu nhà cung cấp trả lời được một yêu cầu truy xuất bằng văn bản? Ghi con số đó vào hợp đồng, đừng để là “trong thời gian sớm nhất”.
- Hồ sơ lô hàng được lưu bao nhiêu lâu sau hạn sử dụng? Nếu sự cố xuất hiện ở cuối vòng đời sản phẩm mà hồ sơ đã bị huỷ thì năng lực truy xuất trên giấy không cứu được ai.
Bốn câu này không phụ thuộc vào việc văn bản nào thắng vào ngày 01/10. Đó chính là lý do nên hỏi ngay bây giờ.
TropicSun — nước trái cây hộp giấy Tetra Pak UHT, sản xuất tại nhà máy trong nước đạt chứng nhận BRCGS, bảo quản nhiệt độ thường. Mã lô in trên từng hộp, hồ sơ lô và hồ sơ công bố sản phẩm theo từng SKU, chúng tôi gửi theo yêu cầu.
Cần bộ hồ sơ nhà cung cấp hoặc bảng giá theo thùng: gọi 0938 613 408 hoặc nhắn Zalo zalo.me/0938613408.
Nguồn: Thông tư 11/2026/TT-BCT ngày 27/02/2026 của Bộ Công Thương (thông cáo tại moit.gov.vn). Quyết định 906/QĐ-BCT ngày 15/4/2026 và Quyết định 1611/QĐ-BCT ngày 01/7/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về tạm ngưng hiệu lực, điều chỉnh thời hạn áp dụng Thông tư 11/2026/TT-BCT (Tạp chí Công Thương — cơ quan ngôn luận của Bộ Công Thương, bài ngày 06/7/2026). Thông tư 31/2026/TT-BCT ngày 11/6/2026 và Thông tư 33/2026/TT-BCT (moit.gov.vn). Luật An toàn thực phẩm và Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Truy cập ngày 16/9/2026.
Tính tới ngày truy cập, chúng tôi chưa tìm thấy thông tư thay thế Thông tư 11/2026/TT-BCT được công bố. Bài viết trình bày cơ chế pháp lý chung trong phạm vi quản lý của Bộ Công Thương và không thay thế việc tra cứu văn bản gốc; nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc theo pháp luật chuyên ngành khác, nếu có, nằm ngoài phạm vi bài này.