Ngày 14/6/2025, Quốc hội thông qua Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15. Luật có hiệu lực từ 1/1/2026, nhưng phần liên quan trực tiếp tới quầy đồ uống của anh chị thì bắt đầu muộn hơn:
Từ 1/1/2027, nước giải khát có hàm lượng đường trên 5 g/100 ml chịu thuế tiêu thụ đặc biệt 8%. Từ 1/1/2028, mức này lên 10%.
Ngưỡng 5 g/100 ml không cao. Phần lớn siro pha chế, nước ngọt có ga và trà đường đóng chai đang bán trên thị trường đều vượt ngưỡng đó. Nghĩa là với nhiều chuỗi, đây không phải một thay đổi nhỏ trên hoá đơn — đây là một khoản chi phí mới cộng thẳng vào giá vốn mỗi ly, cố định, có ngày bắt đầu, không thương lượng được.
Cơ chế pháp lý: chuyện định nghĩa, không phải chuyện miễn trừ
Đây là điểm mà nhiều người đọc nhanh sẽ hiểu sai. Luật không đánh thuế mọi đồ uống ngọt. Luật đánh thuế vào “nước giải khát theo TCVN 12828:2019” có đường trên 5 g/100 ml. Cách xác định cụ thể nằm ở Nghị định 360/2025/NĐ-CP.
Các nhóm sau không nằm trong phạm vi định nghĩa “nước giải khát” của tiêu chuẩn đó, nên không thuộc diện chịu thuế:
- Sữa và sản phẩm từ sữa
- Thực phẩm dạng lỏng phục vụ mục đích dinh dưỡng
- Nước khoáng thiên nhiên, nước uống đóng chai
- Nước rau quả và nectar rau quả
- Sản phẩm từ ca cao
Ngược lại, thuộc diện chịu thuế nếu vượt ngưỡng đường: đồ uống hương liệu, nước tăng lực, nước uống thể thao, nước uống điện giải, đồ uống có cà phê, trà, thảo mộc, ngũ cốc — và cả “đồ uống có nước ép trái cây” khi được phân loại là nước giải khát.
Ranh giới nằm ở đâu
Đây là chỗ quan trọng nhất của cả bài: ranh giới không nằm ở chỗ sản phẩm có trái cây hay không, mà ở chỗ sản phẩm được phân loại theo tiêu chuẩn nào.
Một đồ uống có nước ép trái cây nhưng bị xếp là nước giải khát và có trên 5 g đường/100 ml thì vẫn chịu thuế. Một sản phẩm được phân loại là nectar rau quả thì không thuộc phạm vi, kể cả khi có đường thêm.
Hàm lượng đường được tính theo tổng lượng đường, theo hướng dẫn ghi nhãn của Bộ Y tế.
Điều này nghĩa gì với menu của anh chị
Còn khoảng 16 tháng. Đủ để làm ba việc, theo thứ tự:
Một — kiểm kê. Lấy danh sách nguyên liệu đồ uống đang dùng, đọc bảng thành phần, tính hàm lượng đường trên 100 ml. Cái nào vượt 5 g thì đánh dấu. Đây là việc của bộ phận thu mua, làm trong một buổi.
Hai — hỏi nhà cung cấp hai câu. Với mỗi mã sản phẩm: (1) sản phẩm này được phân loại theo TCVN nào trên bản tự công bố? và (2) tổng đường là bao nhiêu g/100 ml? Hai con số đó quyết định hoá đơn của anh chị từ 1/1/2027. Nhà cung cấp nào không trả lời được ngay, đó là thông tin đáng lưu ý.
Ba — tính lại giá vốn mỗi ly cho kịch bản 2027 và 2028. Không phải để hoảng, mà để biết con số. Một chuỗi 30 điểm bán, mỗi điểm 200 ly/ngày, chênh 8% trên phần nguyên liệu chịu thuế — con số cuối cùng thường lớn hơn dự đoán ban đầu.
Chỗ chúng tôi đứng
TropicSun là nước trái cây hộp giấy Tetra Pak UHT của nhà máy Thabico Tiền Giang — BRCGS Food Safety Issue 9 hạng A (số VN012876-2, site code 10004168), cơ sở có đăng ký FDA Hoa Kỳ số 14233311172, hàng đã đi Mỹ, Anh, Pháp, Tây Ban Nha. Danh mục 1 lít gồm nước ép táo, nectar cam, nectar xoài, nước dừa nguyên chất, sữa dừa và hai dòng hỗn hợp thanh long đỏ.
Chúng tôi không nói với anh chị rằng phải đổi nhà cung cấp. Chúng tôi nói rằng từ giờ đến 1/1/2027, mọi chuỗi F&B đều nên biết chính xác bao nhiêu phần trăm nguyên liệu của mình sắp thuộc diện chịu thuế — và đó là phép tính anh chị nên làm dù cuối cùng có mua của ai.
Nếu cần một bảng tính giá vốn mỗi ly theo đúng định lượng của anh chị, chúng tôi có sẵn và gửi miễn phí. Gọi 0938 613 408 hoặc để lại thông tin tại b2b.horecaindustry.vn.
Nguồn: Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 (thông qua 14/6/2025, hiệu lực 1/1/2026) · Nghị định 360/2025/NĐ-CP · TCVN 12828:2019 · VnExpress · Thời báo Tài chính Việt Nam. Bài viết mang tính thông tin, không thay thế tư vấn thuế. Anh chị nên đối chiếu văn bản gốc và trao đổi với bộ phận kế toán trước khi ra quyết định.